Teamcoaching

Teamcoaching: alles over teamcoaching voor jouw team

Misschien heb je nog nooit een teamcoach ingehuurd. Dat is helemaal niet gek. Sterker nog, de meeste managers die ons bellen, zeggen niet: "Ik zoek een teamcoach." Ze zeggen dingen als:

• "Er speelt iets in het team."

• "Ze werken hard, maar niet echt samen."

• "Iedereen is aardig, maar volgens mij zeggen ze niet alles."

• "Ik krijg mijn vinger er niet achter."

En misschien herken je dat wel. Er is geen enorme crisis. Niemand staat schreeuwend tegenover elkaar. Toch kost samenwerken steeds meer energie. Vergaderingen leveren minder op. Irritaties blijven hangen. Of je merkt gewoon dat het team niet meer dezelfde energie heeft als een jaar geleden.

Op zo'n moment vragen veel managers zich af: Is teamcoaching nodig?

Het korte antwoord is: soms wel. Maar zeker niet altijd.

Wanneer is teamcoaching eigenlijk een goed idee?

Samenwerken schuurt nu eenmaal af en toe. Dat hoort erbij. Een meningsverschil is niet direct een probleem. Sterker nog, teams die nooit verschillen van mening, maken ons vaak nieuwsgieriger dan teams waar het af en toe botst. De vraag is niet óf er iets schuurt, maar vooral wat er daarna gebeurt. Kunnen mensen het uitspreken naar elkaar? Wordt er echt geluisterd? Of blijft het onder de oppervlakte hangen?

De meeste teams schakelen ons pas in wanneer ze merken dat hetzelfde patroon steeds terugkomt. Misschien herken je één van deze situaties.

• Jullie vermijden lastige gesprekken.

• Er ontstaan steeds dezelfde irritaties.

• Besluiten blijven liggen.

• Er wordt meer óver elkaar dan mét elkaar gesproken.

• Nieuwe collega's haken moeilijk aan.

• De sfeer is prima, maar de samenwerking kan beter.

• Er is veel ervaren werkdruk.

• Er is steeds meer uitval van teamleden.

Het mooie is dat je geen groot conflict hoeft te hebben voordat teamcoaching zinvol wordt. Juist eerder kun je veel voorkomen.

Waarom veel oplossingen weinig veranderen

Wanneer een team niet goed functioneert, wordt er vaak gezocht naar snelle oplossingen. Bijvoorbeeld een teambuildingactiviteit, een training of een serie vergaderingen over “hoe we effectiever kunnen samenwerken”. Ook zien we dat managers overgaan tot veel individuele gesprekken, terwijl juist het groepsproces in de weg zit.

Dat kan tijdelijk helpen, maar verandert zelden iets aan de onderliggende dynamiek. Zolang patronen in gedrag en communicatie niet zichtbaar worden, blijft het team vaak in hetzelfde rondje draaien.

Wat doet een teamcoach eigenlijk?

We vergelijken onszelf weleens met iemand die even boven de vergadering gaat hangen, terwijl jullie bezig zijn met de inhoud. Wij kijken vooral naar wat er tussen mensen gebeurt.

• Wie neemt veel ruimte?

• Wie zegt juist weinig?

• Waar wordt gelachen?

• Waar wordt opvallend snel van onderwerp veranderd?

• Welke opmerking blijft nét iets te lang hangen?

• Wat wordt er niet gezegd?

Dat zijn vaak de momenten waarop de manier van samenwerken zichtbaar wordt. We zijn nieuwsgierig naar wat er gebeurt en proberen dat naar boven te halen en bespreekbaar te maken. Als een team eenmaal ziet wat het zelf niet meer zag, ontstaat er vaak vanzelf beweging. Dat blijft misschien wel het mooiste moment aan ons werk.

Wat levert dat dan op?

• Meer openheid in gesprekken.

• Beter begrip voor elkaars gedrag en gedachten.

• Duidelijkere verwachtingen binnen het team.

• Minder onderhuidse spanning.

• Teamleden die zichzelf uitspreken en feedback geven.

• Afspraken waar iedereen zich aan kan verbinden
  

Het doel is niet om een “perfect team” te maken, maar om een team te helpen bewuster en effectiever samen te werken.

Wat is teamcoaching juist níét?

Veel mensen hebben een bepaald beeld van een teamcoach. Teamcoaching is wat ons betreft niet:

• een dag vol theoretische modellen;

• verplichte spellen waar niemand op zit te wachten;

• een coach die vertelt hoe jullie moeten samenwerken;

• of een standaardprogramma dat voor ieder team hetzelfde is.

Geen enkel team is namelijk hetzelfde, dus waarom zou de oplossing dat wel zijn?

Wij beginnen altijd met luisteren. Eerst in gesprek met de manager en daarna vaak ook in individuele gesprekken met de teamleden.

Pas daarna maken we een programma dat past bij wat er écht speelt en zijn we flexibel op de dag zelf om steeds weer bij te dragen aan wat het team nodig heeft. Soms brengen we meer lucht en soms confronteren we.

Twijfel je of teamcoaching past?

Dat is misschien wel de meest gestelde vraag die wij krijgen. We denken graag met je mee, ook als de conclusie is dat teamcoaching nu nog niet nodig is.

Waarom wij kunnen helpen

De Team Company werkt sinds 2016 volledig aan teamontwikkeling. We begeleiden teams uit commerciële organisaties, overheid en non-profit. We kenmerken ons door:

Een frisse, onafhankelijke blik
Als externe teamcoach zien we vaak snel wat teams zelf niet meer opmerken. Die spiegel helpt om patronen bespreekbaar te maken.

Direct en respectvol
We benoemen wat we zien, maar altijd op een manier die ruimte geeft voor dialoog en begrip.

Praktisch en doelgericht
Inzicht is waardevol, maar teams moeten er vooral in de praktijk iets mee kunnen. Daarom sluiten we elke sessie af met concrete afspraken.

Luchtig waar het kan, verdiepend waar nodig
Teamontwikkeling mag best serieus zijn, maar een beetje humor helpt vaak om lastige onderwerpen bespreekbaar te maken.

Hoe ziet onze werkwijze eruit?

Misschien zie je al een kring met stoelen voor je. Dat klopt! Op die manier creëren we zoveel mogelijk ruimte om open met elkaar in gesprek te gaan of juist de stoelen aan de kant te doen en in beweging te komen.

Een teamdag begint bij ons ook al ruim vóór de teamdag zelf.

We maken eerst kennis. We luisteren naar de manager en onderzoeken samen wat de vraag achter de vraag is. Regelmatig voeren we ook individuele gesprekken met teamleden. Niet om lijstjes met klachten te verzamelen, maar om de verschillende perspectieven te begrijpen en daar een rode draad uit te halen.

Tijdens de teamdag wisselen gesprekken, oefeningen en reflectie elkaar af. Er wordt serieus gesproken. Er wordt vaak gelachen. En soms wordt het ook even stil.

Aan het einde van de dag loopt een team niet naar buiten met een map vol theorie, maar met nieuwe inzichten, duidelijke afspraken en vooral meer begrip voor elkaar.

Fase 1

Individuele gesprekken

We starten het traject met individuele gesprekken. In deze gesprekken maken teamleden kennis met de teamcoach(es) en verkennen we ieders perspectief op de situatie: wat ziet iemand, wat ervaart iemand en wat vindt iemand belangrijk en relevant?

Deze gesprekken zijn vertrouwelijk en bedoeld om ruimte te geven aan ieders verhaal. Wij delen geen persoonlijke voorbeelden en zorgen ervoor dat niets herleidbaar is naar personen. Het is ieders eigen verantwoordelijkheid om wat hij of zij inbrengt later ook zelf met het team te delen. Tegelijkertijd merken we vaak dat wat in de intake al is benoemd, in de teamsessie makkelijker bespreekbaar wordt, omdat er dan ondersteuning van de teamcoach is.

De individuele perspectieven leggen we niet los naast elkaar, maar in relatie tot elkaar. Door de verschillende invalshoeken samen te brengen ontstaat een rijker en completer beeld van wat er in het team speelt.

Op basis van de rode draad uit deze intakegesprekken, aangevuld met de gesprekken met het management, bepalen we de definitieve inhoud en focus van de teamdagen.

Teamsessie I: De Rode draad

Tijdens deze teamsessie van minimaal 3 uur is het doel om de rode draad uit de gesprekken te bespreken en te verdiepen. Het programma ziet er op hoofdlijnen als volgt uit:

• Welkom & Check-in: Met welk gevoel of gedachte zit je hier en wat zou deze teamsessie voor jou persoonlijk moeten opleveren?

• Rode draad: We bespreken met elkaar de rode draad uit de individuele gesprekken en vullen deze met elkaar aan.

  • Wat herkennen jullie? Welke rode draden minder?

  • Welke thema’s zijn het meest belangrijk voor het team om als eerste te onderzoeken?

  • Wat zijn jouw ervaringen en waar heb je vragen over?

• Teamthema’s onderzoeken: We onderzoeken met elkaar de teamthema’s die uit de individuele gesprekken zijn gekomen. Dit gaat onder andere over de interactie onderling en met de leidinggevenden, de communicatie binnen het team en de manier waarop jullie met elkaar samenwerken.

• Behoeften en actieplan: We zetten de inzichten om in concrete afspraken.

Fase 2

Tussentijdse evaluaties, vervolg en borging
Bij elk teamtraject hebben we continue contact met jullie om steeds weer de actuele situatie te horen en het teamtraject aan te passen naar de realiteit. Soms gaat de teamontwikkeling langzamer of sneller dan verwacht en is het belangrijk om de energie van de ontwikkeling goed te volgen. Een teamtraject is altijd maatwerk.

We bepalen met elkaar en het team hoe de vervolg teamsessies eruit zien. Dat kan gaan om meer bewustwording op een bepaald thema of juist om meer handvatten te krijgen hoe je beter met elkaar communiceert en uit het conflict blijft.

De ervaring leert dat er 2-3 teamsessies nodig zijn om de juiste beweging en verbetering te krijgen.

Wat kun je zelf al doen?

Misschien heb je nu geen ruimte of budget om een teamdag te organiseren. Dan kun je gelukkig zelf ook al veel doen.

• Word nieuwsgierig in plaats van oplossingsgericht.

• Vraag eens door als iemand kort reageert.

• Benoem wat je ziet, zonder direct een oordeel te geven.

• En kijk niet alleen naar de inhoud van een overleg, maar ook naar wat er tussen mensen gebeurt.

Soms ontstaat er daardoor al een heel ander gesprek. Blijft hetzelfde patroon steeds terugkomen? Dan is dat vaak een teken dat het team hulp kan gebruiken om van buitenaf mee te kijken.

Waarom kiezen teams voor De Team Company?

Omdat we niet beginnen met een methode of een standaard programman. We beginnen met wat jullie nodig hebben.

We houden van eerlijke gesprekken, maar ook van luchtigheid. Van scherpe observaties én praktische afspraken waar je de volgende dag iets aan hebt. Ons doel is nooit om onmisbaar te zijn.

Sterker nog, de mooiste teamdagen zijn voor ons de dagen waarop we zelf steeds minder hoeven te doen om het gesprek te sturen. Als teamleden het van elkaar overnemen, omdat ze nieuwsgierig worden naar elkaar en elkaar weer weten te vinden.

Dan weten we dat een team al snel zelfstandig weer verder kan.

Veelgestelde vragen

Wat is teamcoaching precies?

Teamcoaching helpt teams om beter samen te werken door patronen zichtbaar te maken, gesprekken op gang te brengen en samen concrete afspraken te maken. Niet door een standaardprogramma te volgen, maar door aan te sluiten bij wat het team nodig heeft.

Wanneer heeft een team een teamcoach nodig?

Dat verschilt. Vaak merken managers dat dezelfde patronen blijven terugkomen, gesprekken vastlopen of de samenwerking steeds meer energie kost. Dat zijn goede redenen om eens vrijblijvend met ons te sparren over wat er mogelijk is.

Hoeveel teamdagen zijn er meestal nodig?

Dat hangt af van de vraag. Soms is één teamdag voldoende om weer beweging te krijgen. Bij complexere vraagstukken kiezen wij en de teams vaker voor een traject met meerdere bijeenkomsten, zodat er een zekere regelmaat en verdieping in zit.

Is teamcoaching ook geschikt als er nog geen conflict is?

Juist dan. Veel teams wachten te lang. Teamcoaching helpt ook om spanningen, onduidelijkheid of vastlopende samenwerking vroegtijdig bespreekbaar te maken.

Werken jullie met een vaste methode?

Nee. We gebruiken verschillende werkvormen en inzichten, onder andere uit Deep Democracy en teamontwikkelingstheorieën, maar maken altijd een programma op maat.